การเริ่มต้นทำธุรกิจกับเพื่อนฝูง นอกจากเรื่องไอเดียและผลิตภัณฑ์แล้ว อีกหนึ่งเรื่องที่มักสร้างความสับสนให้ผู้ประกอบการมือใหม่คงหนีไม่พ้นเรื่อง "ทุนจดทะเบียน" และ "ทุนชำระแล้ว" ว่ามันคืออะไร และทำไมกฎหมายถึงบังคับเรื่องการจ่ายเงินค่าหุ้น วันนี้เรามาสรุปบทสนทนาย่อโลกธุรกิจให้อ่านง่ายๆ กันครับ
1. ทุนจดทะเบียน กับ ทุนชำระแล้ว ต่างกันอย่างไร?
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด สามารถแบ่งออกได้ดังนี้ครับ:
- ทุนจดทะเบียน: เปรียบเสมือนเป้าหมายหรือตัวเลขที่เราตั้งไว้บนกระดาษตอนจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท
- ทุนชำระแล้ว: คือเงินสดจริงๆ ที่ผู้ถือหุ้นควักกระเป๋าจ่ายค่าหุ้นเข้ามาในบริษัทจริงๆ
ตามกฎหมายกำหนดไว้ว่า ทุนที่ชำระแล้วจะต้องไม่ต่ำกว่า 25% ของทุนจดทะเบียนทั้งหมด หลายคนจึงนิยมจดไว้สูงๆ แต่ทยอยจ่ายแค่ 25% เพราะคิดว่าจะได้ไม่ต้องเอาเงินสดมาจมไว้เยอะๆ แต่บอกเลยว่าวิธีนี้มีความเสี่ยงซ่อนอยู่!
เงินส่วนต่างที่ค้างชำระ ในทางกฎหมายและบัญชีจะถูกมองว่าเป็น "หนี้สินที่รอการชำระจากผู้ถือหุ้น" หากวันดีคืนดีบริษัทเกิดเจ๊งขึ้นมาและมีหนี้ท่วมท้น เจ้าหนี้มีสิทธิทางกฎหมายมาไล่บี้ให้ผู้ถือหุ้นต้องเอาเงินส่วนที่ค้างจ่ายนี้มาจ่ายหนี้แทนบริษัท!
คำแนะนำ: ทางที่ดีที่สุดคือทยอยเรียกชำระค่าหุ้นให้เต็ม 100% ไปเลยจะปลอดภัยที่สุด ส่วนในอนาคตถ้าบริษัทโตและต้องการขยายกิจการ ค่อยใช้วิธี "เพิ่มทุน" เป็นรอบๆ ไป โดยจัดสรรหุ้นให้ผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนเดิม
2. ทำไมถึงห้ามจดทุนเกิน 5 ล้านบาท? (สิทธิประโยชน์ SME)
นี่คือประเด็นเด็ด! เพราะกรมสรรพากรมีเกณฑ์พิเศษสำหรับ SME อยู่ ซึ่งจะช่วยให้บริษัทได้สิทธิลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลแบบคุ้มค่ามากๆ โดยบริษัทต้องเข้าเกณฑ์ 2 ข้อพร้อมกันในรอบบัญชีนั้น:
- ทุนที่ชำระแล้ว ในวันสุดท้ายของรอบบัญชี ต้องไม่เกิน 5 ล้านบาท
- รายได้จากการขายสินค้าและบริการ ในรอบบัญชีนั้น ต้องไม่เกิน 30 ล้านบาท
เปรียบเทียบอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล
| กำไรสุทธิ | SME (เข้าเกณฑ์) | บริษัททั่วไป |
|---|---|---|
| 0 – 300,000 บาท | ยกเว้นภาษี | 20% |
| 300,001 – 3,000,000 บาท | 15% | 20% |
| เกิน 3,000,000 บาท | 20% | 20% |
📌 สรุปสั้นๆ สำหรับคนเริ่มต้นธุรกิจ
- ชำระค่าหุ้นให้ครบ 100% เพื่อตัดความเสี่ยงเรื่องหนี้ค้างชำระ
- ตั้งทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท เพื่อรักษาสิทธิ SME
- คุมรายได้ให้อยู่ในเกณฑ์ ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี
- ขยายกิจการเมื่อไหร่ ค่อยเพิ่มทุนตามสัดส่วนผู้ถือหุ้นเดิม
