มูลค่าหุ้นตามแฟรนไชด์ (ต่อ 1)

เมื่อธุรกิจมีมูลค่าแฟรนไชด์ ย่อมแปรเปลี่ยนไปเป็นมูลค่าหุ้นตามแฟรนไชด์ ทั้งนี้เพราะหุ้นเป็นของเจ้าของธุรกิจและเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ ดังสมการต่อไปนี้

                          ธุรกิจ = เจ้าหนี้ + เจ้าของธุรกิจ

อาจเทียบเคียงได้กับสมการบัญชี คือ ธุรกิจ คือ สินทรัพย์  หนี้สิน คือ เจ้าหนี้  และเจ้าของธุรกิจ คือ ส่วนของผู้ถือหุ้น 

ดังนั้นมูลค่าแฟรนไชด์ของธุรกิจ จะไปแสดงทั้งหมดในส่วนของของผู้ถือหุ้นและจะสะท้อนออกมาในมูลค่าที่แท้จริงของหุ้น (IVPS) และสุดท้ายจะไปปรากฎในราคาหุ้น (Market Price)

เหตุที่มูลค่าแฟรนไชด์ของธุรกิจไม่ได้เป็นของเจ้าหนี้ เพราะเจ้าหนี้ได้รับค่าตอบแทนที่ชัดเจนแล้วในรูปแบบดอกเบี้ยจ่ายจึงไม่มีสิทธิใดๆทั้งสิ้นกับมูลค่าแฟรนไชด์ของธุรกิจ

หากเข้าใจหลักการที่กล่าวมาข้างต้นนี้ ท่านจะรู้ทันทีว่าการกู้เงินมาทำธุรกิจที่มีแฟรนด์ไชด์จะสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผู้ถือหุ้นเป็นอย่างมาก ท้้งนี้เพราะมูลค่าแฟรนไชด์ตกเป็นของผู้ถือหุ้นแต่เพียงฝ่ายเดียว

                        มูลค่าแฟรนไชด์ของธุรกิจ วัดได้จาก  ROCE 

                        มูลค่าแฟรนไชด์ของหุ้น วัดได้จาก ROE

                        
                       ผลตอบแทนของผู้ถือหุ้น (ROE) =  กำไรสุทธิ x 100%
                                                                                   ส่วนของผู้ถือหุ้น
                                                                     

การคำนวณหา ROE สามารถคำนวณได้จากงบการเงินย้อนหลังในอดีตประมาณ 5 ปี  หาก ROE ของกิจการมีความสม่ำเสมอและสูงกว่า ROE ของอุตสาหกรรมของตนเอง ย่อมแสดงว่ามีมูลค่าแฟรนไชด์ของหุ้น แต่ข้อพึงระวังคือ ROE อาจจะสูงได้เพราะมีการก่อหนี้ในการดำเนินธุรกิจ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

  กิจการ A มี สินทรัพย์ = 100 ล้านบาท และไม่มีหนี้สิน โดยมีกำไรสุทธิเท่ากับ 10 ล้านบาท

 กิจการ B มี สินทรัพย์ = 100 ล้านบาท และมีหนี้สิน = 50 ล้านบาท โดยมีกำไรสุทธิเท่ากับ 8 ล้านบาท
 ทั้งนี้เพราะจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ไป 2 ล้านบาท

 จากสมการบัญชี : สินทรัพย์ = หนี้สิน + ทุน

  กิจการ A จะมีทุน = 100 ล้านบาท

  กิจการ B จะมีทุน = 100 - 50 = 50 ล้านบาท

  ดังนั้น ROE ของกิจการ A = 10 x 100% / 100  = 10%
             
   และ  ROE ของกิจการ B = 8 x 100% / 50  = 16%

หากท่านต้องการใช้ ROE ต้องพิจารณาความเสี่ยงด้านการเงินด้วย แต่หากใช้ ROCE ไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงความเสี่ยงทางด้านการเงิน

อีกวิธีหนึ่่งที่จะวัดว่าหุ้นมีมูลค่าแฟรนไชด์หรือไม่ อาจพิจารณาได้จาก ROE เทียบกับ ต้นทุนทางการเงินของผู้ถือหุ้น (Ke) หาก ROE มากกว่า Ke แสดงว่ามีมูลค่าแฟรนไชด์ แต่หาก ROE = Ke แสดงว่าไม่มีมูลค่าแฟรนไชด์ สุดท้ายถ้า ROE น้อยกว่า Ke แสดงว่าทำลายแฟรนไชด์ ซึ่งส่งผลให้มูลค่าหุ้นที่แท้จริงต่ำกว่ามูลค่าหุ้นตามบัญชี

                              

มีกำไรสะสมมาก แต่ทำไมจ่ายปันผลได้น้อย

ถาม :   ธุรกิจที่ผมร่วมลงทุนมีกำไรสะสมเกือบ 100 ล้านบาท แต่ทำไมถึงไม่มีเงินจ่ายปันผลสัก 20 ล้านบาทให้กับผู้ถือหุ้นเลยครับ เงินมันหายไปไหนหมด ผมไม่เข้าใจเลย !!!

ตอบ : กำไรสะสมไม่จำเป็นต้องเท่ากับเงินสด เพราะกำไรสะสมที่มีอยู่ในกิจการบ้างครั้งจะเปลี่ยนสภาพจากเงินสดไปเป็นสินทรัพย์อื่นแล้ว เช่น ลูกหนี้การค้า สินค้าคงเหลือ ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เป็นต้น
 
ตัวอย่าง  สมมติว่าบริษัทมีกำไรสะสม 100 ล้านบาท ทุน 20 ล้านบาท หนี้สิน 30 ล้านบาท จะเห็นได้ว่า บริษัทมีส่วนของผู้ถือหุ้นและหนี้สินเท่ากับ 150 ล้านบาท (100+20+30)
 ดังนั้นเราสามารถคำนวณหาสินทรัพย์ได้จากสมการบัญชีที่ว่า

 สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของผู้ถือหุ้น

 สินทรัพย์ = 30 + 100 + 20  = 150

จะเห็นได้ว่าสินทรัพย์ของกิจการจะเท่ากับ 150 ล้านบาท ซึ่งสินทรัพย์ของกิจการจะประกอบด้วยรายการหลักดังนี้

 สินทรัพย์    =  สินทรัพย์หมุนเวียน + สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
 สินทรัพย์หมุนเวียน = เงินสด + ลูกหนี้การค้า + สินค้าคงเหลือ
 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน = ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
จากสูตรจะเห็นได้ว่า เงินสดเป็นเพียงส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ สมมติว่า เงินสด 10 ล้านบาท ที่เหลืออีก 140 ล้านบาท จะเป็นรายการ ลูกหนี้การค้า สินค้าคงเหลือ และที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ดังนั้นแม้บริษัทจะมีกำไรสะสมถึง 100 ล้านบาท แต่สามารถจ่ายปันผลได้เต็มที่เพียง 10 ล้านบาท ส่วนอีก 90 ล้านบาทจะคงอยู่ในรูปของลูกหนี้การค้า สินค้าคงเหลือ ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์