มูลค่ากิจการ (Enterprise Value)

มูลค่ากิจการ คือ ราคายุติธรรมของธุรกิจ ซึ่งสามารถประเมินได้จาก หนี้สินของธุรกิจ และส่วนของเจ้าของธุรกิจ ซึ่งหาข้อมูลได้ดังนี้

• หนี้สินธุรกิจ ดูได้จากงบการเงิน 
• ส่วนของเจ้าของ ดูได้จากตลาดหุ้น (ถ้าบริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้น) 

แต่หากไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหุ้นก็ต้องประเมินจากผลรวมกระแสเงินสดสุทธิในอนาคตของธุรกิจ (Discounted Cash Flow Model)

 

EV / EBITDA

ลูกศิษย์

ผมได้อ่านบทวิจัยหุ้นของนักวิเคราะห์แล้วพบคำว่า EV / EBITDA มันหามาได้อย่างไรครับ

อาจารย์

EV / EBITDA คือ มูลค่ากิจการ (EV) หารด้วย กำไรจากการดำเนินงานบวกกลับด้วยค่าเสื่อมและตัดจำหน่าย (EBITDA) โดยมีรายละเอียดดังนี้

1) มูลค่ากิจการ (EV)

EV = หนี้สินที่มีดอกเบี้ย (VD) - เงินสด + ส่วนของผู้ถือหุ้น (VS)

โดยที่:

• หนี้สินที่มีดอกเบี้ย: เงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินทั้งที่เป็นหนี้ระยะสั้นและยาว
• ส่วนของผู้ถือหุ้น: ราคาหุ้นในตลาด x จำนวนหุ้นที่ชำระแล้ว

ตัวอย่างเช่น: บริษัท A มีงบดุลประจำปีล่าสุด แสดงรายการเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินเท่ากับ 110 ล้านบาท และมีเงินสดเท่ากับ 10 ล้านบาท โดยเป็นบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มีราคาหุ้นเท่ากับ 20 บาท และมีหุ้นที่ชำระแล้ว 10 ล้านหุ้น

มูลค่ากิจการ = 110 - 10 + (20 x 10) = 300 ล้านบาท

2) EBITDA

EBITDA = ยอดขาย - ต้นทุนขาย - ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร + ค่าเสื่อมราคาและตัดจำหน่าย

ปกติค่าเสื่อมราคาและตัดจำหน่ายจะอยู่ในต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ซึ่งค่าเสื่อมราคาและตัดจำหน่ายสามารถหาได้จากงบกระแสเงินสดในรายการ กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน เราอาจจะอนุโลมได้ว่า EBITDA เท่ากับ กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน (Operating Cash Flow)

ตัวอย่างเช่น: บริษัท A มีงบกำไรขาดทุนประจำปีล่าสุดดังนี้

รายได้	300 ล้านบาท
ต้นทุนขาย	240 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายขายและบริหาร	30 ล้านบาท
กำไร (ขาดทุน) จากการดำเนินงาน	30 ล้านบาท

แต่หากไปดูในรายละเอียดพบว่า ต้นทุนขาย มีค่าเสื่อมราคาฯ = 20 ล้านบาท และค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารมีค่าเสื่อมราคาฯ = 10 ล้านบาท ดังนั้น ค่าเสื่อมราคารวม = 20 + 10 = 30 ล้านบาท

จากสมการ:

EBITDA = 300 - 240 - 30 + 30 = 60 ล้านบาท

ตามข้อ 1) และ 2) สามารถคำนวณหา EV / EBITDA ได้ดังนี้

EV / EBITDA = 300 / 60 = 5 เท่า

ลูกศิษย์

กว่าจะได้ EV / EBITDA เท่ากับ 5 เท่า ยากน่าดูเลยนะครับ

อาจารย์

ยากไม่ยากไม่รู้ แต่รู้มาว่านักวิเคราะห์แก่เกินวัย

ลูกศิษย์

ไม่ต้องบอกก็รู้ดูอาจารย์เป็นตัวอย่าง (คิดในใจ)

มูลค่ากิจการ (Enterprise Value)

ลมหนาวได้เริ่มพัดมาอีกครั้ง... ผู้คนเริ่มออกมาเฉลิมฉลองกัน... วันลอยกระทงบอกถึงปีใหม่ที่กำลังจะมาถึงในเร็วๆ นี้... แต่ชีวิตท่านยังคงเหมือนเดิมอยู่หรือเปล่า เทียบกับวันลอยกระทงปีก่อน...

ความคิดของผมล่องลอยไปไกลสุดขอบฟ้า... สายตาเหม่อมองออกไปที่สายน้ำที่ไหลไปแล้วไม่เคยไหลย้อนกลับ... ใจรับรู้ถึงการเกิดขึ้นและดับไปของสรรพสิ่งทั้งหลายในโลกนี้ ทุกอย่างเกิดจากเหตุปัจจัย เมื่อมีสิ่งนี้ จึงเกิดสิ่งนี้ตามมา ต่อเนื่องไปอย่างไม่มีสิ้นสุด เหมือนงูกินหางไม่มีผิด

---

เสียงโทรศัพท์ดังขึ้น มีคำถามจากปลายสาย

ชายนิรนาม: "มีเรื่องจะปรึกษาครับ คือว่ามีนักลงทุนหลายรายสนใจจะซื้อกิจการของผมและหุ้นส่วน ผมจึงอยากรู้ว่ากิจการของผมมีมูลค่าเท่าใด"

ผมตอบกลับไปว่า "การหามูลค่าของกิจการ (Enterprise Value) ต้องอ้างอิงจากผลการดำเนินงานในอดีตซึ่งดูได้จากงบการเงินในอดีต และกระแสเงินสดในอนาคตของกิจการ"

ชายนิรนาม: "แล้วผมจะคำนวณหามันได้อย่างไรครับ"

ผมอธิบายต่อ "มูลค่ากิจการ (EV) = หนี้สินที่มีดอกเบี้ย (VD) − เงินสด + ส่วนของผู้ถือหุ้น (VS)"

EV = VD − เงินสด + VS

• หนี้สินที่มีดอกเบี้ย คือ เงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินทั้งที่เป็นหนี้ระยะสั้นและยาว
• ส่วนของผู้ถือหุ้น คือ ราคาหุ้นในตลาด × จำนวนหุ้นที่ชำระแล้ว

ตัวอย่างเช่น บริษัท A มีงบการเงินล่าสุด แสดงรายการเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินเท่ากับ 110 ล้านบาท และมีเงินสดเท่ากับ 10 ล้านบาท โดยเป็นบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มีราคาหุ้นเท่ากับ 20 บาท และมีหุ้นที่ชำระแล้ว 10 ล้านหุ้น

มูลค่ากิจการ = 110 − 10 + (20 × 10) = 300 ล้านบาท

ชายนิรนาม: "แต่บริษัทของผมไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แล้วจะคำนวณหาส่วนของผู้ถือหุ้นได้อย่างไร"

ผมตอบทันควัน "ก็ต้องคำนวณหาส่วนของผู้ถือหุ้นโดยใช้ Discounted Cash Flow Model"

ชายนิรนาม: "มันคืออะไรครับ"

---

ผมสะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกด้วยเสียงประทัดที่ดังสนั่นหวั่นไหว หันไปมองรอบตัวไม่มีใครซักคน แต่ยังคงจดจำเสียงปลายสายนั้นได้อย่างแม่นยำ เหมือนรสส้มตำปลาร้าที่ติดอยู่ที่ปลายลิ้น...